Skjønnslikning etter likningsloven - goodwill, verdi.

16.05.2000, Sivilsak nr. 319/1999, lnr. 27/2000

Likningsloven § 8.1 og skatteloven § 54

1. Harald Paulsen og 2. Mercturn AS (Advokat Petter Hartz-Hanssen) mot Staten v/Skattedirektoratet (Regjeringsadvokaten v/advokat Wenche Elizabeth Arntzen)

Dommere: Flock, Gussgard, Utgård, Matningsdal, Holmøy

Paulsen selde pr. 1. januar 1994 verksemda si som registrert revisor til eit aksjeselskap - Mercturn AS - der han sjølv åtte alle aksjane. Etter salsavtalen tok aksjeselskapet over eigedelar og gjeld for nærare angitte beløp. I tillegg blei overteke goodwill for kr 1 500 000. Likningsstyresmaktene fastsette goodwillverdien ved skjønn til kr 300 000. Dei resterande kr 1 200 000 blei skattlagde som utbytte.

Skattytarane gjekk til søksmål, og Nord-Troms heradsrett sa dom for at likninga måtte opphevas som ugyldig, og at det ved ny likning skulle leggjas til grunn at det låg føre ein goodwillverdi på kr 1 500 000. Etter anke frå staten sa Hålogaland lagmannsrett dom der staten blei frifunnen. Paulsen og Mercturn AS anka dommen til Høgsterett, som samrøystes kom til at likningsstyresmaktene hadde høve til å gjere skjønnslikning. Men heimelen for slik likning var å finne i likningsloven § 8-2 nr. 2 og ikkje i skatteloven § 54 første ledd, som likningsnemnda hadde vist til. Likningsstyresmaktene hadde under handsaminga av likninga stilt ei rekkje spørsmål for nærare å få belyst goodwillverdien. Spørsmåla kunne nok vore klarare formulert. Men ut frå den kontakten det hadde vore mellom Paulsen og likningskontoret, og med den kunnskapen som Paulsen hadde om den vurderinga som likningsstyresmaktene skulle gjere, fann Høgsterett det ikkje tvilsamt at han måtte forstå kva for opplysningar og kva for materiale likningskontoret var ute etter. Fleirtalet i Høgsterett, 3 dommarar, fann det uklart om likningsnemnda hadde lagt ei rett forståing av goodwillomgrepet til grunn for si vurdering, og at skjønnsgrunnlaget var mangelfullt. Goodwillverdien måtte fastsetjas ut frå kva ein uavhengig kjøpar ville ha betalt for føretaket, i ein situasjon der Paulsen sjølv ikkje skulle følgje med. Likningsstyresmaktene hadde basert si verdsetjing på ei skjematisk berekning etter "superprofittmetoden", med eit avkastingskrav på 20 % i 5 år, med ei viss talmessig oppjustering. Dette var etter fleirtalet si oppfatning eit for snevert skjønnsgrunnlag. Det var under likningshandsaminga gitt opplysningar om ei bransjenorm der goodwillverdien i utgangspunktet blei fastsett til summen av siste års revisjonshonorar. Desse opplysningane var tilstrekkelege til at likningsnemnda skulle ha tatt omsyn til denne norma da dei skjønnsmessig vurderte goodwillverdien. Sjølv om likningsstyresmaktene måtte kunne stå temmeleg fritt ved den konkrete vurderinga av kva for verdi Paulsens kundeportefølje hadde, var det eit langt sprang frå utgangspunktet i bransjenorma til dei ca. 20 % av siste års salærinntekter som goodwillberekninga til likningsstyresmaktene utgjorde. Etter dette blei likningane av Paulsen og Mercturn AS oppheva og vist til ny handsaming for så vidt galdt den skjønnsmessige fastsetjinga av goodwillverdien. Eit mindretal på 2 dommarar røysta for stadfesting av dommen i lagmannsretten. Mindretalet fann at berekningsmetoden til likningsstyresmaktene måtte vurderas som forsvarleg. Mindretalet nemnde at det i denne saka ikkje var skjedd noka fastsetjing av goodwillverdien i forhandlingar mellom uavhengige partar. Likningsstyresmaktene bygde vurderinga si på dei opplysningane som Paulsen sjølv hadde gitt.

Til toppen