Gjenteken nekting av sivil teneste

28.04.2004, HR-2004-00796-A, (sak nr. 2004/423), straffesak, anke
militærnekterloven § 19 annet ledd
A (advokat Eirik Nåmdal) mot Den offentlege påtalemakta (statsadvokat Randi Lucie Gabrielsen)
Stang Lund, Støle, Matningsdal, Gussgard, Aasland

Etter avtening av seks månaders sivil teneste i 1996 møtte ikkje A fram etter permisjon. Sidan har han nekta kvar gong han blei kalla inn. Han blei i forhøyrsretten dømd etter militærnektarloven § 19 første ledd nr. 1 til fengsel i 60 dagar, av dei 40 dagar på vilkår. Forhøyrsretten fann også at vilkåra etter same loven § 20 første ledd om tvangsmessig avtening låg føre. A let i 1999 ver å møte til tvangsmessig avtening og blei i november 2000 dømd etter § 19 andre ledd første punktum til fengsel i 90 dagar, av dei 45 dagar på vilkår.

A fekk i 2002 for andre gong innkalling til tvangsmessig avtening av den delen av sivil teneste som stod att. Da han framleis ikkje møtte, dømde Bergen tingrett han i september 2003 etter § 19 andre ledd første og andre punktum til fengsel i 1 år, av dei 9 månader på vilkår. Lagmannsretten fastsette den delen av straffa som var på vilkår, til 10 månader. As anke over lovbruken til lagmannsretten førte ikkje fram. Men Høgsterett tok anken over straffutmålinga til følgje og gjorde heile fengselsstraffa på vilkår. Ei utsegn om at militærnektarloven § 19, jf. § 20, måtte forstås slik at den som heilt nektar å utføre sivil teneste, berre kan dømmas til straff to gonger, førte ikkje fram. Sjølv om militær straffelov § 35 etter endringane i 1990 fastset at den vernepliktige skal frådømmas retten til å utføre militær teneste ved andre gongs brot, har ikkje militærnektarloven noka tilsvarande fastsetjing for dei som heilt nektar tvangsmessig avtening av sivil teneste. Ei fråsegn i lovførearbeida som galdt tredje gongs innkalling til tvangsmessig avtening etter to domfellingar etter § 19 andre ledd, var utan vekt for spørsmålet om andre gongs domfelling. Den administrative behandlinga av spørsmålet om melding av og påtalepraksis for andre som heilt nektar å utføre sivil teneste, kunne heller ikkje tilleggjas vekt når saka først blei fremma til pådømming.
Til toppen