Fállu

Jus eambbosat leat  gáibidan seamma gáibádusa seamma siivain seamma vuostebeali/vuostebeliid vuostá, sáhttá dalle ovttas ovddidit áššečuoččáldahttima. Dát šaddá dalle nu gohčoduvvon joavkočuoččáldahttin.

 Geahča riidolága § 35 lovdata.no

Joavkučuoččáldahttima vuođul lea álkkit ovddidt ášši riektái go ášši čuohcá máŋgasiidda. Dás čilget njuolggadusaid.

Mii lea joavkočuoččáldahttin

Riekteášši sturrodat ferte leat riidoášši árvvu ektui. Dat mearkaša ahte ii galgga geavahit dárbbašmeahttun olu ressursaid diggeáššái jus árvu das mas lea soabatmeahtunvuohta lea unni. Go eambbosat ovttas ovddidit gáibádusa, sáhttá ášši árvu máŋggaduppelastot, váikkovel ovttaskas áššiin lea unnán árvu. Ovdamearkka dihti sáhttet čuođi olbmo ovddidit ášši ovttas muhtton vejolaš billišuvvan buktaga dihte, váikkovel billisteami árvu šattaši duhát kruvnno juohki olbmui. Joavkočuoččáldahttin ii dárbbaš leat dušše smávva gáibádus. Dat sáhttá maid geavahuvvot go árvu ovttaskas gáibádusas lea eanet, jus máŋgasat leat seamma dilis.  

Unnán riska ovttaskasolbmuide

Joavkočuoččaldahttimis galgá leat álki searvat áššái. Lassin galget golut ja goluid riska ( jus vuoitahallá) ovttaskasolbmui leat muddejuvvon ja vuordevaš. Juohkehaččas gáibiduvvo maid uhccán oasálastin ja searvan čuoččáldahttimis.

Joavkočuoččáldahttima eavttut

Dá lea joavkučuoččildahttima eavttut:

  • Riekti galgá sáhttit gieđahallat gáibádusaid seamma digge čoahkádusain ja dábálaččat seamma áššemeannudan njuolggadusaid vuođul.
  • Joavkoproseassa ferte leat dat buoremus áššemeannudeapmi.
  • Galgá leat vuođđu nammadit joavkuovddasteaddji.

Dán láhkai barggat

Juohkehaš guhte deavdá eavttuid  leat joavkomielláhttun sáhttá ovddidit joavkočuoččáldahttiima, jus ovddiduvvo áššečuoččildahttin. Searvvit, vuođđudusat dahje álmmolaš orgánat sáhttet maid ovddidit joavkučuoččáldahttima jus áigut ovddidit sierra gáibádusaid. Dalle ferte čuoččáldahttin gullat daid lunddolaš doaimmaide ja doaimmaid ulbmeliid ektui.

Stevdnema sáhttá ovddidt báikkálaš diggegoddái gos son guhte sáhttá leat joavkumielláhttu sáhttá ovddidit dábálaš áššáčuoččaldahttima. Jus searvi, vuođđudus dahje álmmolaš orgána ovddida joavkučuoččaldahttima, sáhttá áššáčuoččáldahttin ovddiduvvot dan diggegoddái gos orgánas lea váldodoaimmahat. Joavkučuoččáldahttima ii galgga ovddidit soabadanráđđai ovdalgo ovddiduvvo diggegoddái.

Joavkku vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat vuhtiváldá joavkuovddasteaddji maid diggi nammada. Joavkuovddasteaddji ii dárbbaš leat dat seamm olmmoš gii lea ovddidan stevdnega. Organisašuvnnat sáhttet maid leat joavkuovddasteaddjit. Joavkkus galgá váldonjuolggadusa mielde dasalissin leat proseassafámohas mii lea advokáhta.

Riekti galgá nu árrat go vejolaš árvvoštallat ahte galgágo joavkučuoččáldaga diggái ovddidit vai hilgot. Go jaovkučuoččáldat lea dohkehuvvon, galgá riekti dieđáhusa, almmuhusa bokte dahje eará láhkai dieđihit ahte buohkat geat sáhttet searvat joavkučuoččáldahttimi dahje geat leat joavkumielláhttut ožžot rivttes dieđuid.

Áššegolut

Dat lea joavkoovddasteaddjisgeasgeas geas  lea riekti ja vuoigatvuohta áššágoluid ektui. Joavkomielláhttuin lea dušše ovddasvástádus áššegoluide jus dat lea bidjon eaktun registrerema oktavuođas. Jus son guhte ovddida ášši dahje jus joavkoovddasteaddji gáibida, sáhttá riekti mearridit eavttu registreremii ahte joavkomielláhttuin galgá oažžut  ovddasvástádus mearridit goluid alimusmáksui. Dat sáhttá maid mearriduvvot ahte máksu ollásit dahje belohakii galgá máksot joavkku proseassafámohassi ovdal registrerema.

Gii sáhttá šaddat mielláhttun?

Váldonjuolggadus lea ahte joavkočuoččáldahttin lea dušše sin várás geat leat registrerejuvvon joavkomielláhttun. Ovttaskas joavkomielláhttu ferte aktiivalaččat dieđihit iežas joavkočuoččáldahttimii áigámearrái maid duopmostuollu lea bidjan. Riekti galgá  maid árvvoštallat leago sus guhte dieđiha iežas searvat joavkočuoččáldahttimii vuoigatvuođat joavkočuoččáldahttima rámaid sidkobealde. Nu fárgga go lea dohkehuvvon joavkomielláhttun, galgá registrerejuvvot joavkoregistárii maid duompstuollu čállá elektrovnnálaččat. Riekti galgá dieđihit guoskevaš olbmuid mo riekti lea árvvoštallan joavkomielláhttu ohcama.

Riekti sáhttá maiddái mearridit ahte sis geain lea vuoigatvuođat joavkučuoččildahttima rámaid siskobealde galget leat joavkomielláhttut rigistrerenkeahttá joavkoregistáris. Eavttut dasa lea ahte guoskevaš gáibádusat joavkučuoččáldahttimis leat nu smávva árvvus dahje eatnasin lea nu smávvá oasit ahte okto ii sáhte ovddidit gáiábdusa mii gáibida ovttaskas  áššečuoččáldahttima, ja gáiábdusat mat gáibidit ovttaskas meannudeami. Lea vejolaš dieđihit iežas eret joavkučuoččáldahttimis go váldá oktavuođa duopmostuoluin. Riekti galgá čállit registára sin badjel geat leat dieđihan iežaset eret joavkočuoččáldahttimis.  

 

 

Siidu lea maŋimus dáhkiduvvon: 10.11.2015, kl. 15:21